Giáo án Số học lớp 6 – Bài 1: Làm quen với số nguyên âm, tập hợp các số nguyên – Năm học 2014-2015

Tuần: 13 

Tiết: 40 

Ngày dạy:14/11/14 

Chương II: SỐ NGUYÊN 

§1. LÀM QUEN VỚI SỐ NGUYÊN ÂM – TẬP HỢP CÁC SỐ NGUYÊN 

I. MỤC TIÊU: 

* Kiến thức: Biết được nhu cầu cần phải mở rộng tập N. Biết được tập hợp số nguyên, điểm biểu 

diễn số nguyên a trên trục số, số đối của số nguyên. 

* Kĩ năng: Nhận biết và đọc đúng các số nguyên âm qua ví dụ thực tiễn. Biết cách biểu diễn các số 

tự nhiên và các số nguyên âm trên trục số. Bước đầu có thể hiểu được rằng có thể 

dùng các số nguyên để nói về các đại lượng có hai hướng ngược nhau. 

* Thái độ: Yêu thích môn học. Bước đầu có ý thức liên hệ bài học với thực tiễn. 

II. CHUẨN BỊ: 

- HS: Xem trước bài, thước kẻ có chia đơn vị. 

- GV: Nhiệt kế có chia độ âm, hình vẽ biểu diễn độ cao (âm, dương, 0) 

Thước kẻ có chia đơn vị. 

III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY: 

1. Ổn định 

2. Kiểm tra 

3.Tiến hành bài mới 

GV giới thiệu sơ lược về chương “Số nguyên“. (4 phút) 

GV yêu cầu HS thực hiện các phép tính: 4 + 6; 4 .6; 4 - 6 

GV giới thiệu nhu cầu phải có một loại số mới. Đó là nội dung của chương này. 

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức 

GV: Trong mỗi gia đình thường 

có một thiết bị quen thuộc là 

nhiệt kế dùng để đo nhiệt độ. 

GV: Chiếu Slide nhiệt kế 

GV: Trong thực tế bên cạnh các 

số tự nhiên người ta còn dùng các 

số tự nhiên có dấu trừ phía trước 

(như ta quan sát). Các số đó được 

gọi là số nguyên âm 

GV: Giới thiệu cách đọc và cách 

viết số nguyên âm. 

GV: Thực tế số nguyên âm dùng 

trong các lĩnh vực gì? Chúng ta 

cùng nghiên cứu các ví dụ sau. 

I. Làm quen với số nguyên âm 

1. Các ví dụ 

GV: Giới thiệu các ví dụ tượng 

tự sgk. 

(Chiếu Slide) ví dụ 1 

GV: - Nhiệt độ của nước đá đang 

tan là 00C 

 - Nhiệt độ nước đang sôi là 

1000C 

 - Nhiệt độ trong ngăn lạnh 

của tủ lạnh là dưới 00C 

- Trả lời theo sự hiểu biết vốn 

có. 

-Nghe giảng. 

- Đọc phần ví dụ 1 (sgk: tr 66) 

và thực hiện ?1 . 

I. Làm quen với số nguyên âm 

1. Các ví dụ: 

a) Ví dụ 1 

Nhiệt độ 3 độ dưới 00C viết là – 

30C (và đọc là âm ba độ C hoặc trừ 

ba độ C). 

Ví dụ nhiệt độ 3 độ dưới 00C viết 

là – 30C (và đọc là âm ba độ C 

hoặc trừ ba độ C). 

+ Để hiểu hơn về nhiệt độ âm ta 

cùng làm ?1 trong SGK/66 

 Như vậy số nguyên âm trong 

ví dụ trên chỉ nhiệt độ dưới 00C, 

vậy số nguyên âm còn dùng 

trong lĩnh vực gì? Ta cùng sang 

ví dụ 2 

+ Chiếu Slide 

Để đo độ cao thấp các địa điểm 

khác nhau trên Trái Đất người ta 

lấy mực nước biển làm chuẩn. 

+ Quy ước mực nước biển là 0m 

+ Khi đó cao nguyên Đắc Lắc có 

độ cao trung bình trên mực nước 

biển là 600m. Ta nói độ cao 

trung bình của của cao nguyên 

Đắc Lắc là 600m 

+ Thềm lục địa Việt Nam có độ 

cao trung bình thấp hơn mực 

nước biển là 65m. Ta nói độ cao 

trung bình của thềm lục địa Việt 

Nam là -65m 

+ Để hiểu hơn về độ cao của các 

điểm khác nhau ta cùng thực hiện 

?2 

 Như vậy số nguyên âm trong 

ví dụ trên chỉ độ cao dưới mực 

nước biển, vậy số nguyên âm còn 

dùng trong lĩnh vực gì? Ta cùng 

sang ví dụ 3 

+ Nếu ông A có 10000đ ta nói 

“Ông A có 10000đ” 

+ Nếu ông A nợ 10000đ ta nói 

“Ông A có -10000đ” 

+ Để hiểu hơn điều này chúng ta 

cùng thực hiện ?3 

GV: Khẳng định lại ý nghĩa của 

“số nguyên âm“ trong thực tế 

thường được sử dụng trong 

trường hợp nào ? 

+ Chiếu Slide nhiệt kế 

+ Chúng ta quan sát nhiệt kế trên 

hình vẽ. Nếu các số của nhiệt kế 

biểu diễn trên một đường thẳng 

thì các số này nằm trên trục số 

mà ta sẽ được học ngay sau đây. 

2. Trục số 

GV: Giới thiệu trục số như sgk. 

-Nhiệt độ 3 độ dưới 00C. 

- Hoạt động tương tự ví dụ 1. 

?2- Độ cao của đỉnh núi Phan - 

xi- păng là 3 143 mét. 

- Độ cao của đáy vịnh Cam 

Ranh là âm 30 mét, hay trừ 30 

mét. 

- Tương tự với ?3. 

b) Ví dụ 2: 

+ Độ cao trung bình của thềm lục 

địa Việt Nam là -65m 

c) Ví dụ 3: 

+ Nếu ông A nợ 10000đ ta nói 

“Ông A có -10000đ” 

2. Trục số: 

 GV: Gợi ý HS xác định các yếu 

tố của trục số gồm (gốc, chiều, 

đơn vị). 

GV: Cho häc sinh thùc hiÖn bµi 

tËp ?4 SGK. 

GV: Giới thiệu phần chú ý cách 

vẽ trục số theo cách khác 

GV: Trong thùc tÕ ta cã thÓ vÏ 

trôc sè th¼ng ®øng nh­ h×nh 34 

SGK. 

+ Chiếu Slide trục số thẳng đứng 

GV : Các em quan sát trục số ta 

thấy. Các sô 0 ;1 ;2 ;3 ;4 ......là 

tập hợp các số tự nhiên N mà ta 

đã được học, kết hợp với các số -

1 ;-2 ;-3..... là các số nguyên âm 

ta vừa được học ở trên làm thành 

tập số mới có tên gọi là tập số 

nguyên. Chúng ta chuyển sang 

*) Hoạt động nhóm: Bài tập dựa 

trên bài 4/68 SGK 

HS: Làm ? 4. 

- Dựa vào H. 33 

*) Hoạt động nhóm: Bài tập 

dựa trên bài 4/68 SGK 

-3 -2 -1 43210

 Chiều âm Gốc Chiều dương 

- §iÓm 0 ®­îc gäi lµ ®iÓm gèc cña 

trôc sè. 

- ChiÒu tõ tr¸i sang ph¶i gäi lµ 

chiÒu d­¬ng. 

- ChiÒu tõ ph¶i sang tr¸i gäi lµ 

chiÒu ©m. 

*) Hoạt động nhóm: Bài tập dựa 

trên bài 4/68 SGK 

II. Tập hợp các số nguyên 

1. số nguyên 

- Giới thiệu tên các loại số: 

+ Số nguyên âm và tập hợp số 

nguyên âm. 

+ Số nguyên dương và tập hợp 

các số nguyên dương. 

+ Tập hợp các số nguyên và ký 

hiệu. 

*) chú ý: 

+) số 0 không là số nguyên âm và 

cũng không là số nguyên dương. 

+) Điểm biểu diễn số nguyên a 

trên trục số gọi là điểm a. 

? Tập hợp N quan hệ như thế nào 

với tập Z. 

+ Trong thực tế đời sống số 

nguyên thường được dùng khi 

nào? 

+ Chiếu Slide 

Vậy toán học được bắt nguồn từ 

thực tế cuộc sống và toán học 

cũng là môn học phục vụ đời 

sống con người. 

- Quan sát trục số. 

- Các số -1 và 1 cách 0 mấy đơn 

vị? 

- Xác định trên trục số: 

- Số tự nhiên. 

- Số nguyên âm . 

- Quan sát trục số và nghe giảng 

. 

- Tập hợp N là con của tập Z . 

- Nêu nhận xét sgk và ví dụ 

minh hoạ cách sử dụng số 

nguyên âm, nguyên dương . 

- Quan sát và nghe giảng . 

II. Tập hợp các số nguyên 

1. Số nguyên: 

Tập hợp 

  ...; 3; 2; 1;0;1;2;3;...    gồm: 

+) Các số nguyên âm: 

  ...; 3; 2; 1     

+) Các số nguyên dương: 

 1;2;3;...  

+) Số 0 không là số nguyên dương 

và cũng không là số nguyên âm. 

* Chú ý : Sgk : tr 69. 

Và hai số 1 và -1 được gọi là 2 số 

đối nhau. 

2. Số đối: 

? Tìm ví dụ trên trục số những 

cặp số cách đều điểm 0 ? 

- Khẳng định đó là các số đối 

nhau . 

? Hai số đối nhau khác nhau như 

thế nào. 

- Hướng dẫn tương tự với ?4 

- Chú ý : số đối của 0 là 0 

- Quan sát trục số và trả lời các 

câu hỏi . 

- Ví dụ : 1 và -1 ; 2 và -2 ; 3 và 

-3 .. 

- Khác nhau về dấu “+” ,”-“. 

- Thực hiện tương tự ví dụ . 

2. Số đối: 

+) 1 và -1 là hai số đối nhau. 1 là 

số đối của số -1, ngược lại -1 là số 

đối của số 1 

+) Số đối của số 0 là 0 . 

Vd : 1 là số đối của -1 ; -2 là số đối 

của 2  

III. Củng cố 

+) Chiếu Slide 

+) Trò chơi 

Hs phát biểu 

Học sinh cùng chơi 

III. Củng cố 

4. Hướng dẫn học ở nhà: 

- Xem lại kiến thức đã học 

- Ôn tập lại cách đọc các số nguyên 

- Làm BT 3, 5 SGK/68 

- Làm bài tập 8/70 và 10/71 sgk 

- Xem trước §3 Thứ tự trong tập hợp các số nguyên 

5. Rút kinh nghiệm: 

 -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- 

 -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- --